Maintenance script: Impor teks terkontrol dari Wikipedia bahasa Indonesia; revisi 26836198; atribusi sumber disertakan.

2026-09-04T17:41:01Z

Impor teks terkontrol dari Wikipedia bahasa Indonesia; revisi 26836198; atribusi sumber disertakan.

Halaman baru

'''[[Biologi]]''' – [[ilmu alam]] yang melibatkan studi tentang [[kehidupan]] dan [[Makhluk hidup|organisme]] hidup, termasuk struktur, fungsi, pertumbuhan, asal, [[evolusi]], distribusi, dan [[taksonomi (biologi)|taksonomi]] mereka. Kata biologi berasal dari bahasa [[Yunani]] yaitu ''bios'' artinya kehidupan dan ''logos'' artinya ilmu.

== Cabang-cabang biologi ==
'''Cabang-cabang biologi''' adalah ilmu-ilmu yang dikembangkan dari bidang [[biologi]].

== Sejarah biologi ==

* [[Sejarah anatomi]]
* [[Sejarah biokimia]]
* [[Sejarah bioteknologi]]
* [[Sejarah ekologi]]
* [[Sejarah genetika]]
* [[Sejarah pemikiran evolusi]]:
** [[Gerhana Darwinisme]] - [[Katastrofisme]] - [[Lamarckisme]] - [[Ortogenesis]] - [[Mutasionisme]] - [[Strukturalisme]] - [[Vitalisme]]
** [[Sintesis evolusioner modern]]
** [[Sejarah evolusi molekuler]]
** [[Sejarah spesiasi]]
* [[Sejarah kedokteran]]
* [[Sejarah organisme model]]
* [[Sejarah biologi molekuler]]
* [[Sejarah alam]]
* [[Sejarah sistematika tumbuhan]]

== Biologi seluler dan molekuler ==

=== Biokimia ===

* Umum: [[Komposisi tubuh manusia]], [[mineral (nutrisi)]]
* [[Biomolekul]]
** [[Karbohidrat]]: [[monosakarida]] ([[glukosa]], [[fruktosa]]), [[disakarida]] ([[sukrosa]], [[laktosa]]), [[oligosakarida]], [[polisakarida]] ([[glikogen]], [[selulosa]], [[amilum]], [[kitin]])
** [[Lipid]]: [[lemak]], [[malam (zat)|malam]], [[asam lemak]] ([[eikosanoid]], [[prostaglandin]], [[leukotriena]], [[tromboksan]], [[lemak jenuh]], [[asam lemak esensial]]), [[gliserol]], [[gliserida]], [[trigliserida]], [[fosfolipid]], [[lipida dwilapis]], [[sfingolipid]], [[sterol]], [[steroid]], [[kolesterol]], [[fitosterol]], [[kortikosteroid]], [[poliketida]], [[lipoprotein]]
** [[Protein]]: [[asam amino]] ([[asam amino proteinogenik]], [[asam amino esensial]]), [[peptida]], [[oligopeptida]], [[polipeptida]], [[sintesis protein]], [[pelipatan protein]], [[struktur protein]], [[protein membran]], [[globulin]], [[albumin]], [[enzim]], [[prion]]
** [[Asam nukleat]]: [[nukleosida]], [[nukleotida]], [[basa nukleotida]] ([[purina]], [[pirimidina]], [[adenina]], [[sitosina]], [[guanina]], [[timina]], [[urasil]]), [[pasangan basa]], [[RNA (molekul)|RNA]], [[asam deoksiribonukleat|DNA]], [[urutan asam nukleat]], [[Adenosina trifosfat|adenosina trifosfat (ATP)]]
** Lainnya: [[Neurotransmiter]], [[pigmen]] ([[klorofil]], [[karotenoid]], [[xantofil]], [[melanin]]), [[vitamin]]
* Teknik: [[elektroforesis]], [[penandaan protein]], [[kromatografi afinitas]], [[kristalografi sinar-X]], [[proteomika]], [[spektrometri massa]]

=== Biologi molekuler ===

* Struktur genetik: [[DNA]] – [[replikasi DNA]] – [[nukleosom]] – [[kode genetik]] – [[kodon]] – [[faktor transkripsi]] – [[transkripsi (genetik)|transkripsi]] – [[translasi (genetik)|translasi]] – [[RNA]] – [[histon]] – [[telomer]]
* [[Ekspresi gen]] – [[heterokromatin]] – [[promotor (genetika)|promotor]] – [[enhancer (genetik)|enhancer]] – [[operon]]
* [[Mutasi]] – [[mutasi titik]] – [[pindah silang]] – [[rekombinasi genetika|rekombinasi]] — [[plasmid]] – [[transposon]]
* [[Genetika molekuler]]: [[pengujian DNA]] – [[mikrosatelit]] – [[penyingkiran gen]]— [[rekaman genomik]] – [[interferensi RNA]]
* [[Genomika]]: [[biologi komputasi]] – [[bioinformatika]]
* Teknik molekuler: [[elektroforesis gel]] – [[transformasi DNA]] – [[PCR]] – [[primer DNA]] – [[Polimorfisme Panjang Berkas Restriksi|RFLP]] – [[enzim restriksi]] – [[sekuensing]] – [[kloning]] – [[kultur mikrobiologi]] – [[mikro-larik DNA]]

=== Biologi sel ===

* Umum: istilah [[sel (biologi)|sel]] yang diajukan oleh [[Robert Hooke]]
* Teknik: [[kultur sel]] – [[mikroskop]] – [[mikroskop pemindai elektron]] – [[mikroskop transmisi elektron]]
* Komponen sel
** [[Organel]]: [[Sitoplasma]] – [[vakuola]] – [[peroksisom]] – [[plastida]]
*** [[Inti sel]]
**** [[Nukleoplasma]] – [[nukleolus]] – [[kromatin]] – [[kromosom]]
*** [[Sistem endomembran]]
**** [[Membran inti]] – [[retikulum endoplasma]] – [[badan Golgi]] – [[vesikel]] – [[lisosom]]
*** Penghasil energi: [[mitokondria]] – [[kloroplas]]
** [[Membran biologis]]: [[membran sel]]
** Komponen subseluler lainnya: [[dinding sel]] – [[pseudopodia]] – [[sitoskeleton]] – [[pemintal kromosom]] – [[flagelum]] – [[silia]]
* Proses dalam sel:
** Transportasi sel: [[difusi]] – [[osmosis]] – [[tonisitas]] – [[transpor aktif]] – [[fagositosis]]
** Lintasan energi: [[fermentasi]]
*** [[Respirasi seluler]]
**** [[Glikolisis]] – [[kompleks piruvat dehidrogenase]] – [[siklus asam sitrat]]
*** [[Fotosintesis]]
**** [[Reaksi bergantung cahaya]] – [[siklus Calvin]]
** [[Sintesis protein]] – [[ribosom]]
** Reproduksi seluler: [[sitokinesis]] – [[sentromer]] – [[meiosis]]
** Reproduksi inti: [[mitosis]] – [[interfase]] – [[profase]] – [[metafase]] – [[anafase]] – [[telofase]]
** [[Kematian sel terprogram]] – [[apoptosis]] – [[penuaan]]

=== Genetika ===

* [[Hereditas]] – [[hukum pewarisan Mendel]] – [[gen]] – [[lokus (genetika)|lokus]] – [[ciri fenotipe]] – [[alel]] – [[polimorfisme (biologi)|polimorfisme]] – [[homozigot]] – [[heterozigot]] – [[Hybrid (biology)|hybrid]] – [[persilangan (biologi)|persilangan]] – [[persilangan dihibrida]] – [[kotak Punnett]]
* [[Perbedaan genotipe–fenotipe]] – [[genotipe]] – [[fenotipe]] – [[gen dominan dan gen resesif]]
* [[Interaksi genetik]] – [[mosaikisme]] – [[efek maternal]] – [[penetrasi]] – [[komplementasi (genetika)|komplementasi]] – [[epistasis]] – [[pautan genetik]]
* Efek kromosomal: [[kromosom]] – [[haploid]] – [[diploid]] – [[poliploidi]] – [[perkawinan sekerabat]]
* [[Organisme model]]: ''[[Drosophila melanogaster|Drosophila]]'' – ''[[Arabidopsis thaliana|Arabidopsis]]'' – ''[[Caenorhabditis elegans]]'' – [[tikus]] – ''[[Saccharomyces cerevisiae]]'' – ''[[Escherichia coli]]'' – [[Lambda phage]] – ''[[Xenopus]]'' – ayam – [[ikan zebra]] – ''[[Ciona intestinalis]]'' – [[lancelet]]
* Teknik: [[penapisan genetik]] – [[pengujian garis keturunan DNA]] – [[pautan genetik]]

== Evolusi ==
* '''Hidup''': [[asal-usul kehidupan]] – [[hierarki kehidupan]] – [[Percobaan Miller–Urey]]
* '''[[Biologi evolusioner]]''':
** [[Evolusi]] – [[Pengantar evolusi]] – [[Evolusi sebagai teori dan fakta]]
** [[Mikroevolusi]]: [[spesies]] – [[spesiasi]] – [[adaptasi]] – [[Seleksi (biologi)|seleksi]] – [[seleksi alam]] – [[seleksi arah]] – [[seleksi seksual]] – [[penyimpangan genetik]] – [[reproduksi seksual]] – [[reproduksi aseksual]] – [[Koloni (biologi)|koloni]] – [[frekuensi alel]] – [[teori evolusi molekuler netral]] – [[genetika populasi]] – [[Prinsip Hardy–Weinberg]]
** [[Makroevolusi]]: [[radiasi adaptif]] – [[evolusi konvergen]] – [[kepunahan]] – [[kepunahan massal]] – [[fosil]] – [[tafonomi]] – [[skala waktu geologi]] – [[lempeng tektonik]] – [[pergeseran benua]] – [[spesiasi alopatrik]] – [[Gondwana]] – [[Pangea]] – [[endosimbiosis]]
** [[Sistematika]]: [[takson]] – [[taksonomi (biologi)|taksonomi]] – [[klasifikasi ilmiah]] – [[filogeni]] – [[pohon evolusi]] – [[kladistika]] – [[sinapomorfi dan apomorfi]] – [[homologi (biologi)|homologi]] – [[jam molekuler]]

== Ekologi ==

* [[Autekologi]]: [[autotrof]] – [[heterotrof]] – [[aklimatisasi]] – [[termoregulasi hewan]] ([[homoiterm]] – [[poikiloterm]]) – [[hibernasi]] – [[homeostasis]] – [[perilaku]] – [[ritme sirkadian]]
* [[Ekologi komunitas]]: komunitas – [[spesies kunci]] – [[mimikri]] – [[simbiosis]] – [[penyerbukan]] – [[Mutualisme (biologi)|mutualisme]] – [[komensalisme]] – [[parasitisme]] – [[predasi]] – [[spesies invasif]] – heterogenitas lingkungan – [[efek tepi]]
* [[Ekologi populasi]]: populasi – kompetisi – [[kawin]] – [[penyebaran biologis]] – [[endemisme]] – [[relung (ekologi)|relung]] – [[kurva pertumbuhan (biologi)]] – [[daya dukung]]
* [[Ekonomi ekologis]]
* [[Ekosistem]]: [[keanekaragaman hayati]] – [[bioma]] – [[habitat]] – [[plankton]] – [[termoklin]] – [[siklus karbon]] – [[siklus air]] – [[siklus nitrogen]] – [[jaring-jaring makanan]] – [[level trofik]] – [[saprofit]] – [[dekomposisi]]

== Organisme ==
* Organisme nonhidup
** [[Virus]]: [[Virus DNA]] – [[Virus RNA]] – [[retrovirus]]
* '''Kelompok [[makhluk hidup]]'''
** [[Prokariota]] (domain [[bakteri]] — domain [[arkea]])
** Domain [[Eukariota]]
*** Kerajaan [[Animalia]]
**** [[Invertebrata]]: [[porifera]] — [[cnidaria]] — [[krustasea]] — [[annelida]] — [[artropoda]] — [[serangga]]
**** [[Vertebrata]]: [[ikan]] — [[tetrapoda]] — [[amfibia]] — [[reptilia]] — [[burung]] — [[mamalia]] — [[manusia]]
*** Kerajaan [[Plantae]]: [[alga hijau]] — [[tumbuhan lumut]] — [[tumbuhan paku]] — [[tumbuhan berbiji]]
*** Kerajaan [[Fungi]]
*** Kerajaan [[Protista]]
* '''[[Biologi perkembangan]]''': [[gamet]] – [[spermatid]] – [[ovum]] – [[zigot]] – [[embrio]] – [[diferensiasi sel]] – [[morfogenesis]]
** Perkembangan hewan: [[sel punca]] – [[blastula]] – [[gastrula]] – [[telur]] – [[fetus]] – [[plasenta]]
** Perkembangan tumbuhan: [[biji]] – [[kotiledon]] – [[meristem]] – [[kambium]]
* '''[[Morfologi (biologi)|Morfologi]], [[anatomi]], dan [[fisiologi]]''':
** Teknik: [[elektrofisiologi]] – [[mikroskop elektron]]
** [[Jaringan]] – [[organ (anatomi)|organ]] – [[sistem organ]]
** Sistem tumbuhan: [[akar]] – [[tunas]] – [[batang]] – [[daun]] – [[bunga]]
*** [[Jaringan pengangkut]] - [[pepagan]] – [[strip Kasparian]] – [[tekanan turgor]] – [[pembuluh kayu]] – [[pembuluh tapis]] – [[transpirasi]] – [[kayu]]
*** [[pergiliran keturunan]] – [[gametofit]] – [[anteridium]] – [[arkegonium]] – [[sporofit]] – [[spora]] – [[sporangium]]
*** [[tropisme]] – [[taksis]]
** Sistem hewan:
*** [[Sistem integumen]] – [[kulit]] – [[bulu]] – [[rambut]]
*** [[Sistem rangka]] – [[sistem otot]] – [[kerangka]] – [[tulang]] – [[kartilago]] – [[sendi]] – [[otot]] – [[tendon]] – [[aktin]] – [[miosin]] – [[refleks]]
*** [[Sistem peredaran darah]] – [[sistem pernapasan]] – [[Respirasi (fisiologi)|respirasi]] – [[paru-paru]] – [[jantung]] – [[pembuluh nadi]] – [[pembuluh balik]] – [[pembuluh darah kapiler]] – [[darah]] – [[sel darah]]
*** [[Sistem pencernaan]] – [[mulut]] – [[lambung]] – [[usus]] – [[hati]] – [[pankreas]] – [[nutrisi]] – [[metabolisme]]
*** [[Sistem perkemihan]] – [[sistem ekskresi]] – [[ginjal]] – [[kandung kemih]] – [[ekskresi]] – [[urine]] – [[tinja]]
*** [[Sistem saraf]] – [[sistem limbik]] – [[sistem vestibular]] – [[sel saraf]] – [[akson]] – [[dendrit]] – [[otak]] – [[penglihatan]] – [[pendengaran]] – [[propriosepsi]] – [[penciuman]] – [[ingatan]]
**** Penyinalan [[saraf]]: [[potensial aksi]] – [[transduksi sinyal]] – [[sinapsis]] – [[reseptor (biokimia)|reseptor]]
*** [[Sistem endokrin]] – [[hormon]]
*** [[Sistem reproduksi]] – [[sistem reproduksi manusia]] – [[testis]] – [[ovarium]] – [[kehamilan]] – [[kelahiran]]
*** [[Sistem limfatik]] – [[limpa]] – [[nodus limfa]]
*** [[Sistem imun]]: [[antibodi]] – [[antigen]] – [[inang]] – [[vaksin]] – [[sel darah putih]]
*'''Medis''':
** [[Penyakit]]: [[kanker]] — [[diabetes]] – [[penyakit kardiovaskular]]
** [[Medikasi]]: [[antibiotik]] – [[analgesik]] – [[antipiretik]]
** Teknik: [[pencitraan resonansi magnetik]] – [[tomografi terkomputasi]] – [[uji darah]]

== Ahli biologi ==

; Daftar ahli biologi terkemuka
* [[Daftar ahli biologi]]
* [[Daftar penerima Nobel Fisiologi atau Kedokteran]]
* [[Daftar ahli biologi berdasarkan singkatan penulis]]
** [[Daftar zoolog berdasarkan singkatan penulis]]

== Referensi ==

==Pranala luar ==

* [http://www.dnalc.org/ The Dolan DNA Learning Center: The source for timely information about your life]
* [https://web.archive.org/web/20071114093618/http://www.ohiou.edu/phylocode/index.html OSU's Phylocode]
* [http://tolweb.org/tree/phylogeny.html ''The Tree of Life'']
* [http://ocw.mit.edu/courses/biology/7-012-introduction-to-biology-fall-2004/video-lectures/ MIT video lecture series on biology]
* [http://www.openwetware.org A wiki site for protocol sharing run from MIT] .
* [https://web.archive.org/web/20070626143439/http://www.bioeticaunbosque.edu.co/english/ Biology and Bioethics].
* [http://www.biology-online.org/dictionary/ Biology online wiki dictionary] .
* [http://bio-alive.com/ Biology Video Sharing Community] .
* [http://what-is-biotechnology.info What is Biotechnology]
* [http://adidarwinian.com/branches-of-biology-depict-its-essence-in-diversities Branches of Biology Depict Its Essence in Diversities] .

== Sumber dan atribusi ==

Konten artikel ini diadaptasi dari [https://id.wikipedia.org/w/index.php?title=Garis+besar+biologi&oldid=26836198 Wikipedia bahasa Indonesia], revisi 26836198 (2025-01-24T22:44:11Z), yang tersedia berdasarkan lisensi Creative Commons Atribusi-BerbagiSerupa (CC BY-SA). Mohon gunakan konten ini secara bijak serta sesuai dengan ketentuan lisensi yang berlaku.

Garis besar biologi - Riwayat revisi

Maintenance script: Impor teks terkontrol dari Wikipedia bahasa Indonesia; revisi 26836198; atribusi sumber disertakan.