<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="id">
	<id>https://wiki.unissula.ac.id/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Grup_permutasi</id>
	<title>Grup permutasi - Riwayat revisi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wiki.unissula.ac.id/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Grup_permutasi"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.unissula.ac.id/index.php?title=Grup_permutasi&amp;action=history"/>
	<updated>2026-09-15T20:34:09Z</updated>
	<subtitle>Riwayat revisi halaman ini di wiki</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.46.0</generator>
	<entry>
		<id>https://wiki.unissula.ac.id/index.php?title=Grup_permutasi&amp;diff=37056&amp;oldid=prev</id>
		<title>Maintenance script: Pembersihan konten sesuai kebijakan Wiki Unissula</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.unissula.ac.id/index.php?title=Grup_permutasi&amp;diff=37056&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-09-09T06:27:59Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Pembersihan konten sesuai kebijakan Wiki Unissula&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw-interface=&quot;&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;id&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Revisi sebelumnya&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Revisi per 9 September 2026 06.27&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l3&quot;&gt;Baris 3:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Baris 3:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Gambar:Rubik&amp;#039;s cube.svg|thumb|Teka-teki populer [[kubus Rubik]] yang ditemukan pada tahun 1974 oleh [[Ernő Rubik]] telah digunakan sebagai ilustrasi kelompok permutasi. Setiap rotasi lapisan kubus menghasilkan [[permutasi]] warna permukaan dan merupakan anggota grup. Kelompok permutasi kubus disebut [[grup kubus Rubik]].]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Gambar:Rubik&amp;#039;s cube.svg|thumb|Teka-teki populer [[kubus Rubik]] yang ditemukan pada tahun 1974 oleh [[Ernő Rubik]] telah digunakan sebagai ilustrasi kelompok permutasi. Setiap rotasi lapisan kubus menghasilkan [[permutasi]] warna permukaan dan merupakan anggota grup. Kelompok permutasi kubus disebut [[grup kubus Rubik]].]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Dalam matematika, khususnya [[aljabar]], suatu &#039;&#039;&#039;grup permutasi&#039;&#039;&#039; &amp;lt;math&amp;gt; G &amp;lt;/math&amp;gt; adalah suatu [[grup (matematika)|grup]] dengan unsur-unsurnya adalah [[permutasi]] dari suatu [[himpunan]] &amp;lt;math&amp;gt;M&amp;lt;/math&amp;gt; dan operasi grupnya adalah komposisi dari permutasi. Grup permutasi tersebut dinotasikan sebagai Sym(&amp;lt;math&amp;gt;M&amp;lt;/math&amp;gt;) (notasi Sym di sini bermakna &#039;&#039;Symmetric&#039;&#039;). Khusus untuk himpunan &amp;lt;math&amp;gt;M = \{1, 2, ..., n\}&amp;lt;/math&amp;gt;, grup permutasi tersebut umumnya dinotasikan sebagai &amp;lt;math&amp;gt;S_n&amp;lt;/math&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;John R. Durbin. &#039;&#039;Modern Algebra An Introduction, Sixth Edition&#039;&#039;. John Willey and Sons, Inc. 2009. ISBN 978-0470-38443-5.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Dalam matematika, khususnya [[aljabar]], suatu &#039;&#039;&#039;grup permutasi&#039;&#039;&#039; &amp;lt;math&amp;gt; G &amp;lt;/math&amp;gt; adalah suatu [[grup (matematika)|grup]] dengan unsur-unsurnya adalah [[permutasi]] dari suatu [[himpunan]] &amp;lt;math&amp;gt;M&amp;lt;/math&amp;gt; dan operasi grupnya adalah komposisi dari permutasi. Grup permutasi tersebut dinotasikan sebagai Sym(&amp;lt;math&amp;gt;M&amp;lt;/math&amp;gt;) (notasi Sym di sini bermakna &#039;&#039;Symmetric&#039;&#039;). Khusus untuk himpunan &amp;lt;math&amp;gt;M = &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\{1, 2, ..., n&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\}&amp;lt;/math&amp;gt;, grup permutasi tersebut umumnya dinotasikan sebagai &amp;lt;math&amp;gt;S_n&amp;lt;/math&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;John R. Durbin. &#039;&#039;Modern Algebra An Introduction, Sixth Edition&#039;&#039;. John Willey and Sons, Inc. 2009. ISBN 978-0470-38443-5.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== Notasi ==&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Untuk suatu himpunan &amp;lt;math&amp;gt;M&amp;lt;/math&amp;gt;, permutasi &amp;lt;math&amp;gt;\sigma&amp;lt;/math&amp;gt; atas &amp;lt;math&amp;gt;M&amp;lt;/math&amp;gt; adalah suatu bijeksi &amp;lt;math&amp;gt;\sigma: M \rightarrow M&amp;lt;/math&amp;gt;. Sebagai contoh, untuk himpunan &amp;lt;math&amp;gt;M = \{1,2,3,4\}&amp;lt;/math&amp;gt;, salah satu permutasi yang mungkin adalah permutasi &amp;lt;math&amp;gt; \sigma &amp;lt;/math&amp;gt; yang memenuhi&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;:&amp;lt;math&amp;gt; \sigma(1) = 3, \sigma(2) = 1, \sigma(3) = 2&amp;lt;/math&amp;gt; dan &amp;lt;math&amp;gt; \sigma(4) = 4 &amp;lt;/math&amp;gt;. Permutasi ini dapat dinyatakan sebagai matriks dengan dua baris&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;:&amp;lt;math&amp;gt;\sigma=\begin{pmatrix}&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1 &amp;amp; 2 &amp;amp; 3 &amp;amp; 4 \\&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;3 &amp;amp; 1 &amp;amp; 2 &amp;amp; 4\end{pmatrix}&amp;lt;/math&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;atau secara umum, unsur dalam grup permutasi &amp;lt;math&amp;gt; S_n &amp;lt;/math&amp;gt; dapat ditulis sebagai matriks&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;:&amp;lt;math&amp;gt;\sigma=\begin{pmatrix}&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1 &amp;amp; 2 &amp;amp; 3 &amp;amp; ... &amp;amp; n \\&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\sigma(1) &amp;amp; \sigma(2) &amp;amp; \sigma(3) &amp;amp; ... &amp;amp; \sigma(n)\end{pmatrix}&amp;lt;/math&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;Israel Nathan Herstein. &#039;&#039;Abstract Algebra, Third Edition&#039;&#039;. 1995.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Notasi seperti ini dapat diringkas menjadi notasi putaran. Suatu putaran &amp;lt;math&amp;gt;(a_1, a_2, ..., a_n)&amp;lt;/math&amp;gt; dengan panjang &amp;lt;math&amp;gt;n&amp;lt;/math&amp;gt; melambangkan pemetaan &amp;lt;math&amp;gt;a_1 \mapsto a_2, a_2 \mapsto a_3, ..., a_{n-1} \mapsto a_n, a_n \mapsto a_1&amp;lt;/math&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;John R. Durbin. &#039;&#039;Modern Algebra An Introduction, Sixth Edition&#039;&#039;. John Willey and Sons, Inc. 2009. ISBN 978-0470-38443-5.&amp;lt;/ref&amp;gt; Sebagai contoh, tinjau permutasi &amp;lt;math&amp;gt;\sigma&amp;lt;/math&amp;gt; pada grup permutasi &amp;lt;math&amp;gt;S_6&amp;lt;/math&amp;gt; yang didefinisikan oleh&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Notasi seperti ini dapat diringkas menjadi notasi putaran. Suatu putaran &amp;lt;math&amp;gt;(a_1, a_2, ..., a_n)&amp;lt;/math&amp;gt; dengan panjang &amp;lt;math&amp;gt;n&amp;lt;/math&amp;gt; melambangkan pemetaan &amp;lt;math&amp;gt;a_1 &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\mapsto a_2, a_2 &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\mapsto a_3, ..., a_{n-1} &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\mapsto a_n, a_n &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\mapsto a_1&amp;lt;/math&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;John R. Durbin. &#039;&#039;Modern Algebra An Introduction, Sixth Edition&#039;&#039;. John Willey and Sons, Inc. 2009. ISBN 978-0470-38443-5.&amp;lt;/ref&amp;gt; Sebagai contoh, tinjau permutasi &amp;lt;math&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\sigma&amp;lt;/math&amp;gt; pada grup permutasi &amp;lt;math&amp;gt;S_6&amp;lt;/math&amp;gt; yang didefinisikan oleh&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;:&amp;lt;math&amp;gt;\sigma=\begin{pmatrix}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;:&amp;lt;math&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\sigma=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\begin{pmatrix}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1 &amp;amp; 2 &amp;amp; 3 &amp;amp; 4 &amp;amp; 5 &amp;amp; 6 \\&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1 &amp;amp; 2 &amp;amp; 3 &amp;amp; 4 &amp;amp; 5 &amp;amp; 6 &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\\&lt;/ins&gt;\\&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;3 &amp;amp; 1 &amp;amp; 2 &amp;amp; 4 &amp;amp; 6 &amp;amp; 5\end{pmatrix}&amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;3 &amp;amp; 1 &amp;amp; 2 &amp;amp; 4 &amp;amp; 6 &amp;amp; 5&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\end{pmatrix}&amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Untuk meringkas, notasi tersebut dapat ditulis menjadi &amp;lt;math&amp;gt;(1 3 2)(4)(5 6)&amp;lt;/math&amp;gt; yang kemudian dapat diringkas lagi dengan menghilangkan setiap putaran dengan panjang 1 menjadi &amp;lt;math&amp;gt;(1 3 2)(5 6)&amp;lt;/math&amp;gt;. Dua buah putaran &amp;lt;math&amp;gt;(a_1, a_2, ..., a_m), (b_1, b_2, ..., b_k)&amp;lt;/math&amp;gt; yang tidak saling lepas (yakni irisan himpunan &amp;lt;math&amp;gt;\{a_1, ..., a_m\}&amp;lt;/math&amp;gt; dengan &amp;lt;math&amp;gt;\{b_1, ..., b_k\}&amp;lt;/math&amp;gt; tidak kosong) kemudian dapat dipandang sebagai dua unsur yang berbeda dalam suatu grup permutasi, sehingga komposisinya dapat dipandang sebagai perkalian dua buah permutasi. Untuk sebarang dua buah putaran saling lepas &amp;lt;math&amp;gt;\alpha, \beta \in S_n&amp;lt;/math&amp;gt;, berlaku pula &amp;lt;math&amp;gt;\alpha \beta = \beta \alpha &amp;lt;/math&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;Aleams Barra. &#039;&#039;Catatan Kuliah Struktur Aljabar&#039;&#039;. 2015.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Untuk meringkas, notasi tersebut dapat ditulis menjadi &amp;lt;math&amp;gt;(1 3 2)(4)(5 6)&amp;lt;/math&amp;gt; yang kemudian dapat diringkas lagi dengan menghilangkan setiap putaran dengan panjang 1 menjadi &amp;lt;math&amp;gt;(1 3 2)(5 6)&amp;lt;/math&amp;gt;. Dua buah putaran &amp;lt;math&amp;gt;(a_1, a_2, ..., a_m), (b_1, b_2, ..., b_k)&amp;lt;/math&amp;gt; yang tidak saling lepas (yakni irisan himpunan &amp;lt;math&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\{a_1, ..., a_m&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\}&amp;lt;/math&amp;gt; dengan &amp;lt;math&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\{b_1, ..., b_k&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\}&amp;lt;/math&amp;gt; tidak kosong) kemudian dapat dipandang sebagai dua unsur yang berbeda dalam suatu grup permutasi, sehingga komposisinya dapat dipandang sebagai perkalian dua buah permutasi. Untuk sebarang dua buah putaran saling lepas &amp;lt;math&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\alpha, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\beta &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\in S_n&amp;lt;/math&amp;gt;, berlaku pula &amp;lt;math&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\alpha &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\beta = &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\beta &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\alpha &amp;lt;/math&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;Aleams Barra. &#039;&#039;Catatan Kuliah Struktur Aljabar&#039;&#039;. 2015.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Karena permutasi adalah suatu bijeksi, ia mempunyai invers. Misalkan &amp;lt;math&amp;gt;\sigma \in S_n&amp;lt;/math&amp;gt;suatu permutasi yang dinyatakan oleh matriks&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Karena permutasi adalah suatu bijeksi, ia mempunyai invers. Misalkan &amp;lt;math&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\sigma &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\in S_n&amp;lt;/math&amp;gt;suatu permutasi yang dinyatakan oleh matriks&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;:&amp;lt;math&amp;gt;\sigma=\begin{pmatrix}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;:&amp;lt;math&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\sigma=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\begin{pmatrix}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1 &amp;amp; 2 &amp;amp; ... &amp;amp; n \\&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1 &amp;amp; 2 &amp;amp; ... &amp;amp; n &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\\&lt;/ins&gt;\\&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;\sigma(1) &amp;amp; \sigma(2) &amp;amp; ... &amp;amp; \sigma(n) \end{pmatrix}&amp;lt;/math&amp;gt;,&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\sigma(1) &amp;amp; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\sigma(2) &amp;amp; ... &amp;amp; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\sigma(n) &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\end{pmatrix}&amp;lt;/math&amp;gt;,&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;invers dari &amp;lt;math&amp;gt;\sigma&amp;lt;/math&amp;gt; yang dinotasikan sebagai &amp;lt;math&amp;gt;\sigma^{-1}&amp;lt;/math&amp;gt;dapat dihitung dengan menukar barisnya. Yaitu,&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;invers dari &amp;lt;math&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\sigma&amp;lt;/math&amp;gt; yang dinotasikan sebagai &amp;lt;math&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\&lt;/ins&gt;\sigma^{-1}&amp;lt;/math&amp;gt;dapat dihitung dengan menukar barisnya. Yaitu,&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;:&amp;lt;math&amp;gt;\sigma^{-1} =\begin{pmatrix}&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;\sigma(1) &amp;amp; \sigma(2) &amp;amp; ... &amp;amp; \sigma(n) \\&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1 &amp;amp; 2 &amp;amp; ... &amp;amp; n \end{pmatrix}&amp;lt;/math&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;Israel Nathan Herstein. &#039;&#039;Abstract Algebra, Third Edition&#039;&#039;. 1995.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== Dekomposisi putaran ==&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Setiap permutasi pada grup permutasi &amp;lt;math&amp;gt;S_n&amp;lt;/math&amp;gt; dapat dinyatakan sebagai hasil kali putaran yang saling lepas.&amp;lt;ref&amp;gt;Israel Nathan Herstein. &#039;&#039;Abstract Algebra, Third Edition&#039;&#039;. 1995.&amp;lt;/ref&amp;gt; Sebagai contoh, permutasi&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;:&amp;lt;math&amp;gt;\sigma = \begin{pmatrix}&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1 &amp;amp; 2 &amp;amp; 3 &amp;amp; 4 &amp;amp; 5 &amp;amp; 6 \\&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;6 &amp;amp; 3 &amp;amp; 4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 1\end{pmatrix}&amp;lt;/math&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;dapat ditulis sebagai &amp;lt;math&amp;gt; \sigma = (1 6)(2 3 4)(5) &amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Dekomposisi permutasi menjadi putaran-putaran dapat digunakan untuk menentukan orde suatu unsur pada grup permutasi. Misalkan &amp;lt;math&amp;gt;\sigma \in S_n&amp;lt;/math&amp;gt; terdekomposisi menjadi putaran-putaran dengan panjang &amp;lt;math&amp;gt;a_1, a_2, ..., a_k &amp;lt;/math&amp;gt;, orde dari &amp;lt;math&amp;gt;\sigma&amp;lt;/math&amp;gt; kemudian adalah [[kelipatan persekutuan terkecil]] dari &amp;lt;math&amp;gt;a_1, a_2, ..., a_k &amp;lt;/math&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;Israel Nathan Herstein. &#039;&#039;Abstract Algebra, Third Edition&#039;&#039;. 1995.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Setiap permutasi juga dapat dipandang sebagai hasil kali transposisi, yaitu putaran dengan panjang dua.&amp;lt;ref&amp;gt;Aleams Barra. &#039;&#039;Catatan Kuliah Struktur Aljabar&#039;&#039;. 2015.&amp;lt;/ref&amp;gt; Transposisi ini dapat diinterpretasikan sebagai suatu permutasi yang menukar tepat dua unsur dari suatu himpunan. Grup permutasi &amp;lt;math&amp;gt;S_n&amp;lt;/math&amp;gt;kemudian dapat dibangun oleh transposisi (yakni setiap unsur di &amp;lt;math&amp;gt;S_n&amp;lt;/math&amp;gt;dapat dinyatakan sebagai hasil kali transposisi).&amp;lt;ref&amp;gt;Rotman, Joseph J., 1934-. [https://www.worldcat.org/oclc/61309485 A first course in abstract algebra : with applications]. Pearson Prentice Hall. 2006. ISBN 0131862677.&amp;lt;/ref&amp;gt; Hasil penting lainnya terkait dekomposisi ini adalah bahwa suatu permutasi pastilah merupakan hasil kali dari sebanyak ganjil atau sebanyak genap transposisi, tetapi tidak keduanya.&amp;lt;ref&amp;gt;Israel Nathan Herstein. &#039;&#039;Abstract Algebra, Third Edition&#039;&#039;. 1995.&amp;lt;/ref&amp;gt; Hasil inilah yang memotivasi pendefinisian [[grup berayun]], yaitu grup yang himpunannya adalah permutasi genap dari suatu himpunan. Hasil tersebut menjamin operasi pada grup berayun terdefinisi dengan baik.&amp;lt;ref&amp;gt;Israel Nathan Herstein. &#039;&#039;Abstract Algebra, Third Edition&#039;&#039;. 1995.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== Teorema Cayley ==&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Dalam [[teori grup]], [[teorema Cayley]] mengatakan bahwa sebarang grup &amp;lt;math&amp;gt;G&amp;lt;/math&amp;gt; isomorfis dengan suatu subgrup dari Sym(&amp;lt;math&amp;gt;S&amp;lt;/math&amp;gt;) untuk suatu &amp;lt;math&amp;gt;S&amp;lt;/math&amp;gt;. Untuk &amp;lt;math&amp;gt;G&amp;lt;/math&amp;gt; yang memiliki orde berhingga, berlaku &amp;lt;math&amp;gt;G&amp;lt;/math&amp;gt; isomorfis dengan grup permutasi &amp;lt;math&amp;gt;S_n&amp;lt;/math&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;Israel Nathan Herstein. &#039;&#039;Abstract Algebra, Third Edition&#039;&#039;. 1995.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Lihat pula ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Lihat pula ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Maintenance script</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.unissula.ac.id/index.php?title=Grup_permutasi&amp;diff=8212&amp;oldid=prev</id>
		<title>Maintenance script: Presentation V4: sitasi, referensi, Math, Wikimedia Commons, dan atribusi</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.unissula.ac.id/index.php?title=Grup_permutasi&amp;diff=8212&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-24T23:00:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Presentation V4: sitasi, referensi, Math, Wikimedia Commons, dan atribusi&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw-interface=&quot;&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;id&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Revisi sebelumnya&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Revisi per 24 Agustus 2026 23.00&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Baris 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Baris 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Dalam matematika, khususnya [[aljabar]], suatu &#039;&#039;&#039;grup permutasi&#039;&#039;&#039; &amp;lt;math&amp;gt; G &amp;lt;/math&amp;gt; adalah suatu [[grup (matematika)|grup]] dengan unsur-unsurnya adalah [[permutasi]] dari suatu [[himpunan]] &amp;lt;math&amp;gt;M&amp;lt;/math&amp;gt; dan operasi grupnya adalah komposisi dari permutasi. Grup permutasi tersebut dinotasikan sebagai Sym(&amp;lt;math&amp;gt;M&amp;lt;/math&amp;gt;) (notasi Sym di sini bermakna &#039;&#039;Symmetric&#039;&#039;). Khusus untuk himpunan &amp;lt;math&amp;gt;M = \{1, 2, ..., n\}&amp;lt;/math&amp;gt;, grup permutasi tersebut umumnya dinotasikan sebagai &amp;lt;math&amp;gt;S_n&amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[File:Cyclic_group.svg|thumb|right|280px|Cyclic group]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Gambar:Rubik&#039;s cube.svg|thumb|Teka-teki populer [[kubus Rubik]] yang ditemukan pada tahun 1974 oleh [[Ernő Rubik]] telah digunakan sebagai ilustrasi kelompok permutasi. Setiap rotasi lapisan kubus menghasilkan [[permutasi]] warna permukaan dan merupakan anggota grup. Kelompok permutasi kubus disebut [[grup kubus Rubik]].]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Dalam matematika, khususnya [[aljabar]], suatu &#039;&#039;&#039;grup permutasi&#039;&#039;&#039; &amp;lt;math&amp;gt; G &amp;lt;/math&amp;gt; adalah suatu [[grup (matematika)|grup]] dengan unsur-unsurnya adalah [[permutasi]] dari suatu [[himpunan]] &amp;lt;math&amp;gt;M&amp;lt;/math&amp;gt; dan operasi grupnya adalah komposisi dari permutasi. Grup permutasi tersebut dinotasikan sebagai Sym(&amp;lt;math&amp;gt;M&amp;lt;/math&amp;gt;) (notasi Sym di sini bermakna &#039;&#039;Symmetric&#039;&#039;). Khusus untuk himpunan &amp;lt;math&amp;gt;M = \{1, 2, ..., n\}&amp;lt;/math&amp;gt;, grup permutasi tersebut umumnya dinotasikan sebagai &amp;lt;math&amp;gt;S_n&amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;John R. Durbin. &#039;&#039;Modern Algebra An Introduction, Sixth Edition&#039;&#039;. John Willey and Sons, Inc. 2009. ISBN 978-0470-38443-5.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Notasi ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Notasi ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l10&quot;&gt;Baris 10:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Baris 14:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;:&amp;lt;math&amp;gt;\sigma=\begin{pmatrix}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;:&amp;lt;math&amp;gt;\sigma=\begin{pmatrix}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1 &amp;amp; 2 &amp;amp; 3 &amp;amp; ... &amp;amp; n \\&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1 &amp;amp; 2 &amp;amp; 3 &amp;amp; ... &amp;amp; n \\&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;\sigma(1) &amp;amp; \sigma(2) &amp;amp; \sigma(3) &amp;amp; ... &amp;amp; \sigma(n)\end{pmatrix}&amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;\sigma(1) &amp;amp; \sigma(2) &amp;amp; \sigma(3) &amp;amp; ... &amp;amp; \sigma(n)\end{pmatrix}&amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Israel Nathan Herstein. &#039;&#039;Abstract Algebra, Third Edition&#039;&#039;. 1995.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Notasi seperti ini dapat diringkas menjadi notasi putaran. Suatu putaran &amp;lt;math&amp;gt;(a_1, a_2, ..., a_n)&amp;lt;/math&amp;gt; dengan panjang &amp;lt;math&amp;gt;n&amp;lt;/math&amp;gt; melambangkan pemetaan &amp;lt;math&amp;gt;a_1 \mapsto a_2, a_2 \mapsto a_3, ..., a_{n-1} \mapsto a_n, a_n \mapsto a_1&amp;lt;/math&amp;gt;. Sebagai contoh, tinjau permutasi &amp;lt;math&amp;gt;\sigma&amp;lt;/math&amp;gt; pada grup permutasi &amp;lt;math&amp;gt;S_6&amp;lt;/math&amp;gt; yang didefinisikan oleh&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Notasi seperti ini dapat diringkas menjadi notasi putaran. Suatu putaran &amp;lt;math&amp;gt;(a_1, a_2, ..., a_n)&amp;lt;/math&amp;gt; dengan panjang &amp;lt;math&amp;gt;n&amp;lt;/math&amp;gt; melambangkan pemetaan &amp;lt;math&amp;gt;a_1 \mapsto a_2, a_2 \mapsto a_3, ..., a_{n-1} \mapsto a_n, a_n \mapsto a_1&amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;John R. Durbin. &#039;&#039;Modern Algebra An Introduction, Sixth Edition&#039;&#039;. John Willey and Sons, Inc. 2009. ISBN 978-0470-38443-5.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;/ins&gt;Sebagai contoh, tinjau permutasi &amp;lt;math&amp;gt;\sigma&amp;lt;/math&amp;gt; pada grup permutasi &amp;lt;math&amp;gt;S_6&amp;lt;/math&amp;gt; yang didefinisikan oleh&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;:&amp;lt;math&amp;gt;\sigma=\begin{pmatrix}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;:&amp;lt;math&amp;gt;\sigma=\begin{pmatrix}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1 &amp;amp; 2 &amp;amp; 3 &amp;amp; 4 &amp;amp; 5 &amp;amp; 6 \\&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1 &amp;amp; 2 &amp;amp; 3 &amp;amp; 4 &amp;amp; 5 &amp;amp; 6 \\&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;3 &amp;amp; 1 &amp;amp; 2 &amp;amp; 4 &amp;amp; 6 &amp;amp; 5\end{pmatrix}&amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;3 &amp;amp; 1 &amp;amp; 2 &amp;amp; 4 &amp;amp; 6 &amp;amp; 5\end{pmatrix}&amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Untuk meringkas, notasi tersebut dapat ditulis menjadi &amp;lt;math&amp;gt;(1 3 2)(4)(5 6)&amp;lt;/math&amp;gt; yang kemudian dapat diringkas lagi dengan menghilangkan setiap putaran dengan panjang 1 menjadi &amp;lt;math&amp;gt;(1 3 2)(5 6)&amp;lt;/math&amp;gt;. Dua buah putaran &amp;lt;math&amp;gt;(a_1, a_2, ..., a_m), (b_1, b_2, ..., b_k)&amp;lt;/math&amp;gt; yang tidak saling lepas (yakni irisan himpunan &amp;lt;math&amp;gt;\{a_1, ..., a_m\}&amp;lt;/math&amp;gt; dengan &amp;lt;math&amp;gt;\{b_1, ..., b_k\}&amp;lt;/math&amp;gt; tidak kosong) kemudian dapat dipandang sebagai dua unsur yang berbeda dalam suatu grup permutasi, sehingga komposisinya dapat dipandang sebagai perkalian dua buah permutasi. Untuk sebarang dua buah putaran saling lepas &amp;lt;math&amp;gt;\alpha, \beta \in S_n&amp;lt;/math&amp;gt;, berlaku pula &amp;lt;math&amp;gt;\alpha \beta = \beta \alpha &amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Untuk meringkas, notasi tersebut dapat ditulis menjadi &amp;lt;math&amp;gt;(1 3 2)(4)(5 6)&amp;lt;/math&amp;gt; yang kemudian dapat diringkas lagi dengan menghilangkan setiap putaran dengan panjang 1 menjadi &amp;lt;math&amp;gt;(1 3 2)(5 6)&amp;lt;/math&amp;gt;. Dua buah putaran &amp;lt;math&amp;gt;(a_1, a_2, ..., a_m), (b_1, b_2, ..., b_k)&amp;lt;/math&amp;gt; yang tidak saling lepas (yakni irisan himpunan &amp;lt;math&amp;gt;\{a_1, ..., a_m\}&amp;lt;/math&amp;gt; dengan &amp;lt;math&amp;gt;\{b_1, ..., b_k\}&amp;lt;/math&amp;gt; tidak kosong) kemudian dapat dipandang sebagai dua unsur yang berbeda dalam suatu grup permutasi, sehingga komposisinya dapat dipandang sebagai perkalian dua buah permutasi. Untuk sebarang dua buah putaran saling lepas &amp;lt;math&amp;gt;\alpha, \beta \in S_n&amp;lt;/math&amp;gt;, berlaku pula &amp;lt;math&amp;gt;\alpha \beta = \beta \alpha &amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Aleams Barra. &#039;&#039;Catatan Kuliah Struktur Aljabar&#039;&#039;. 2015.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Karena permutasi adalah suatu bijeksi, ia mempunyai invers. Misalkan &amp;lt;math&amp;gt;\sigma \in S_n&amp;lt;/math&amp;gt;suatu permutasi yang dinyatakan oleh matriks&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Karena permutasi adalah suatu bijeksi, ia mempunyai invers. Misalkan &amp;lt;math&amp;gt;\sigma \in S_n&amp;lt;/math&amp;gt;suatu permutasi yang dinyatakan oleh matriks&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l28&quot;&gt;Baris 28:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Baris 32:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;:&amp;lt;math&amp;gt;\sigma^{-1} =\begin{pmatrix}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;:&amp;lt;math&amp;gt;\sigma^{-1} =\begin{pmatrix}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;\sigma(1) &amp;amp; \sigma(2) &amp;amp; ... &amp;amp; \sigma(n) \\&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;\sigma(1) &amp;amp; \sigma(2) &amp;amp; ... &amp;amp; \sigma(n) \\&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1 &amp;amp; 2 &amp;amp; ... &amp;amp; n \end{pmatrix}&amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1 &amp;amp; 2 &amp;amp; ... &amp;amp; n \end{pmatrix}&amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Israel Nathan Herstein. &#039;&#039;Abstract Algebra, Third Edition&#039;&#039;. 1995.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Dekomposisi putaran ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Dekomposisi putaran ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Setiap permutasi pada grup permutasi &amp;lt;math&amp;gt;S_n&amp;lt;/math&amp;gt; dapat dinyatakan sebagai hasil kali putaran yang saling lepas. Sebagai contoh, permutasi&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Setiap permutasi pada grup permutasi &amp;lt;math&amp;gt;S_n&amp;lt;/math&amp;gt; dapat dinyatakan sebagai hasil kali putaran yang saling lepas.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Israel Nathan Herstein. &#039;&#039;Abstract Algebra, Third Edition&#039;&#039;. 1995.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;/ins&gt;Sebagai contoh, permutasi&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;:&amp;lt;math&amp;gt;\sigma = \begin{pmatrix}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;:&amp;lt;math&amp;gt;\sigma = \begin{pmatrix}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1 &amp;amp; 2 &amp;amp; 3 &amp;amp; 4 &amp;amp; 5 &amp;amp; 6 \\&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1 &amp;amp; 2 &amp;amp; 3 &amp;amp; 4 &amp;amp; 5 &amp;amp; 6 \\&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l37&quot;&gt;Baris 37:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Baris 41:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;dapat ditulis sebagai &amp;lt;math&amp;gt; \sigma = (1 6)(2 3 4)(5) &amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;dapat ditulis sebagai &amp;lt;math&amp;gt; \sigma = (1 6)(2 3 4)(5) &amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Dekomposisi permutasi menjadi putaran-putaran dapat digunakan untuk menentukan orde suatu unsur pada grup permutasi. Misalkan &amp;lt;math&amp;gt;\sigma \in S_n&amp;lt;/math&amp;gt; terdekomposisi menjadi putaran-putaran dengan panjang &amp;lt;math&amp;gt;a_1, a_2, ..., a_k &amp;lt;/math&amp;gt;, orde dari &amp;lt;math&amp;gt;\sigma&amp;lt;/math&amp;gt; kemudian adalah [[kelipatan persekutuan terkecil]] dari &amp;lt;math&amp;gt;a_1, a_2, ..., a_k &amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Dekomposisi permutasi menjadi putaran-putaran dapat digunakan untuk menentukan orde suatu unsur pada grup permutasi. Misalkan &amp;lt;math&amp;gt;\sigma \in S_n&amp;lt;/math&amp;gt; terdekomposisi menjadi putaran-putaran dengan panjang &amp;lt;math&amp;gt;a_1, a_2, ..., a_k &amp;lt;/math&amp;gt;, orde dari &amp;lt;math&amp;gt;\sigma&amp;lt;/math&amp;gt; kemudian adalah [[kelipatan persekutuan terkecil]] dari &amp;lt;math&amp;gt;a_1, a_2, ..., a_k &amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Israel Nathan Herstein. &#039;&#039;Abstract Algebra, Third Edition&#039;&#039;. 1995.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Setiap permutasi juga dapat dipandang sebagai hasil kali transposisi, yaitu putaran dengan panjang dua. Transposisi ini dapat diinterpretasikan sebagai suatu permutasi yang menukar tepat dua unsur dari suatu himpunan. Grup permutasi &amp;lt;math&amp;gt;S_n&amp;lt;/math&amp;gt;kemudian dapat dibangun oleh transposisi (yakni setiap unsur di &amp;lt;math&amp;gt;S_n&amp;lt;/math&amp;gt;dapat dinyatakan sebagai hasil kali transposisi). Hasil penting lainnya terkait dekomposisi ini adalah bahwa suatu permutasi pastilah merupakan hasil kali dari sebanyak ganjil atau sebanyak genap transposisi, tetapi tidak keduanya. Hasil inilah yang memotivasi pendefinisian [[grup berayun]], yaitu grup yang himpunannya adalah permutasi genap dari suatu himpunan. Hasil tersebut menjamin operasi pada grup berayun terdefinisi dengan baik.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Setiap permutasi juga dapat dipandang sebagai hasil kali transposisi, yaitu putaran dengan panjang dua.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Aleams Barra. &#039;&#039;Catatan Kuliah Struktur Aljabar&#039;&#039;. 2015.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;/ins&gt;Transposisi ini dapat diinterpretasikan sebagai suatu permutasi yang menukar tepat dua unsur dari suatu himpunan. Grup permutasi &amp;lt;math&amp;gt;S_n&amp;lt;/math&amp;gt;kemudian dapat dibangun oleh transposisi (yakni setiap unsur di &amp;lt;math&amp;gt;S_n&amp;lt;/math&amp;gt;dapat dinyatakan sebagai hasil kali transposisi).&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Rotman, Joseph J., 1934-. [https://www.worldcat.org/oclc/61309485 A first course in abstract algebra : with applications]. Pearson Prentice Hall. 2006. ISBN 0131862677.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;/ins&gt;Hasil penting lainnya terkait dekomposisi ini adalah bahwa suatu permutasi pastilah merupakan hasil kali dari sebanyak ganjil atau sebanyak genap transposisi, tetapi tidak keduanya.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Israel Nathan Herstein. &#039;&#039;Abstract Algebra, Third Edition&#039;&#039;. 1995.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;/ins&gt;Hasil inilah yang memotivasi pendefinisian [[grup berayun]], yaitu grup yang himpunannya adalah permutasi genap dari suatu himpunan. Hasil tersebut menjamin operasi pada grup berayun terdefinisi dengan baik.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Israel Nathan Herstein. &#039;&#039;Abstract Algebra, Third Edition&#039;&#039;. 1995.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Teorema Cayley ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Teorema Cayley ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Dalam [[teori grup]], [[teorema Cayley]] mengatakan bahwa sebarang grup &amp;lt;math&amp;gt;G&amp;lt;/math&amp;gt; isomorfis dengan suatu subgrup dari Sym(&amp;lt;math&amp;gt;S&amp;lt;/math&amp;gt;) untuk suatu &amp;lt;math&amp;gt;S&amp;lt;/math&amp;gt;. Untuk &amp;lt;math&amp;gt;G&amp;lt;/math&amp;gt; yang memiliki orde berhingga, berlaku &amp;lt;math&amp;gt;G&amp;lt;/math&amp;gt; isomorfis dengan grup permutasi &amp;lt;math&amp;gt;S_n&amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Dalam [[teori grup]], [[teorema Cayley]] mengatakan bahwa sebarang grup &amp;lt;math&amp;gt;G&amp;lt;/math&amp;gt; isomorfis dengan suatu subgrup dari Sym(&amp;lt;math&amp;gt;S&amp;lt;/math&amp;gt;) untuk suatu &amp;lt;math&amp;gt;S&amp;lt;/math&amp;gt;. Untuk &amp;lt;math&amp;gt;G&amp;lt;/math&amp;gt; yang memiliki orde berhingga, berlaku &amp;lt;math&amp;gt;G&amp;lt;/math&amp;gt; isomorfis dengan grup permutasi &amp;lt;math&amp;gt;S_n&amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Israel Nathan Herstein. &#039;&#039;Abstract Algebra, Third Edition&#039;&#039;. 1995.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Lihat pula ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Lihat pula ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l50&quot;&gt;Baris 50:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Baris 54:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Referensi ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Referensi ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== Sumber dan atribusi ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Konten artikel ini diadaptasi dari [https://id.wikipedia.org/w/index.php?title=Grup+permutasi&amp;amp;oldid=19582625 Wikipedia bahasa Indonesia], revisi 19582625 (2021-12-22T05:49:54Z), yang tersedia berdasarkan lisensi Creative Commons Atribusi-BerbagiSerupa (CC BY-SA). Gambar pada artikel ini bersumber dari Wikimedia Commons dan mengikuti ketentuan lisensi masing-masing berkas. Mohon gunakan konten dan media secara bijak serta sesuai dengan ketentuan lisensi yang berlaku.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== Sumber dan atribusi ==&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;!&lt;/ins&gt;-- &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;WIKI_UNISSULA_PRESENTATION_V4 &lt;/ins&gt;--&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Konten artikel ini diadaptasi dari [https://id.wikipedia.org/w/index.php?title=Grup+permutasi&amp;amp;oldid=19582625 Wikipedia bahasa Indonesia], revisi 19582625 (2021&lt;/del&gt;-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;12&lt;/del&gt;-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;22T05:49:54Z), yang tersedia berdasarkan lisensi Creative Commons Atribusi&lt;/del&gt;-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;BerbagiSerupa (CC BY&lt;/del&gt;-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;SA). Mohon gunakan konten ini secara bijak serta sesuai dengan ketentuan lisensi yang berlaku.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Maintenance script</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.unissula.ac.id/index.php?title=Grup_permutasi&amp;diff=7812&amp;oldid=prev</id>
		<title>Maintenance script: Impor teks terkontrol dari Wikipedia bahasa Indonesia; revisi 19582625; atribusi sumber disertakan.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.unissula.ac.id/index.php?title=Grup_permutasi&amp;diff=7812&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-24T22:27:00Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Impor teks terkontrol dari Wikipedia bahasa Indonesia; revisi 19582625; atribusi sumber disertakan.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Halaman baru&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;Dalam matematika, khususnya [[aljabar]], suatu &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;grup permutasi&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;math&amp;gt; G &amp;lt;/math&amp;gt; adalah suatu [[grup (matematika)|grup]] dengan unsur-unsurnya adalah [[permutasi]] dari suatu [[himpunan]] &amp;lt;math&amp;gt;M&amp;lt;/math&amp;gt; dan operasi grupnya adalah komposisi dari permutasi. Grup permutasi tersebut dinotasikan sebagai Sym(&amp;lt;math&amp;gt;M&amp;lt;/math&amp;gt;) (notasi Sym di sini bermakna &amp;#039;&amp;#039;Symmetric&amp;#039;&amp;#039;). Khusus untuk himpunan &amp;lt;math&amp;gt;M = \{1, 2, ..., n\}&amp;lt;/math&amp;gt;, grup permutasi tersebut umumnya dinotasikan sebagai &amp;lt;math&amp;gt;S_n&amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Notasi ==&lt;br /&gt;
Untuk suatu himpunan &amp;lt;math&amp;gt;M&amp;lt;/math&amp;gt;, permutasi &amp;lt;math&amp;gt;\sigma&amp;lt;/math&amp;gt; atas &amp;lt;math&amp;gt;M&amp;lt;/math&amp;gt; adalah suatu bijeksi &amp;lt;math&amp;gt;\sigma: M \rightarrow M&amp;lt;/math&amp;gt;. Sebagai contoh, untuk himpunan &amp;lt;math&amp;gt;M = \{1,2,3,4\}&amp;lt;/math&amp;gt;, salah satu permutasi yang mungkin adalah permutasi &amp;lt;math&amp;gt; \sigma &amp;lt;/math&amp;gt; yang memenuhi&lt;br /&gt;
:&amp;lt;math&amp;gt; \sigma(1) = 3, \sigma(2) = 1, \sigma(3) = 2&amp;lt;/math&amp;gt; dan &amp;lt;math&amp;gt; \sigma(4) = 4 &amp;lt;/math&amp;gt;. Permutasi ini dapat dinyatakan sebagai matriks dengan dua baris&lt;br /&gt;
:&amp;lt;math&amp;gt;\sigma=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 2 &amp;amp; 3 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 1 &amp;amp; 2 &amp;amp; 4\end{pmatrix}&amp;lt;/math&amp;gt;&lt;br /&gt;
atau secara umum, unsur dalam grup permutasi &amp;lt;math&amp;gt; S_n &amp;lt;/math&amp;gt; dapat ditulis sebagai matriks&lt;br /&gt;
:&amp;lt;math&amp;gt;\sigma=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 2 &amp;amp; 3 &amp;amp; ... &amp;amp; n \\&lt;br /&gt;
\sigma(1) &amp;amp; \sigma(2) &amp;amp; \sigma(3) &amp;amp; ... &amp;amp; \sigma(n)\end{pmatrix}&amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Notasi seperti ini dapat diringkas menjadi notasi putaran. Suatu putaran &amp;lt;math&amp;gt;(a_1, a_2, ..., a_n)&amp;lt;/math&amp;gt; dengan panjang &amp;lt;math&amp;gt;n&amp;lt;/math&amp;gt; melambangkan pemetaan &amp;lt;math&amp;gt;a_1 \mapsto a_2, a_2 \mapsto a_3, ..., a_{n-1} \mapsto a_n, a_n \mapsto a_1&amp;lt;/math&amp;gt;. Sebagai contoh, tinjau permutasi &amp;lt;math&amp;gt;\sigma&amp;lt;/math&amp;gt; pada grup permutasi &amp;lt;math&amp;gt;S_6&amp;lt;/math&amp;gt; yang didefinisikan oleh&lt;br /&gt;
:&amp;lt;math&amp;gt;\sigma=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 2 &amp;amp; 3 &amp;amp; 4 &amp;amp; 5 &amp;amp; 6 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 1 &amp;amp; 2 &amp;amp; 4 &amp;amp; 6 &amp;amp; 5\end{pmatrix}&amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Untuk meringkas, notasi tersebut dapat ditulis menjadi &amp;lt;math&amp;gt;(1 3 2)(4)(5 6)&amp;lt;/math&amp;gt; yang kemudian dapat diringkas lagi dengan menghilangkan setiap putaran dengan panjang 1 menjadi &amp;lt;math&amp;gt;(1 3 2)(5 6)&amp;lt;/math&amp;gt;. Dua buah putaran &amp;lt;math&amp;gt;(a_1, a_2, ..., a_m), (b_1, b_2, ..., b_k)&amp;lt;/math&amp;gt; yang tidak saling lepas (yakni irisan himpunan &amp;lt;math&amp;gt;\{a_1, ..., a_m\}&amp;lt;/math&amp;gt; dengan &amp;lt;math&amp;gt;\{b_1, ..., b_k\}&amp;lt;/math&amp;gt; tidak kosong) kemudian dapat dipandang sebagai dua unsur yang berbeda dalam suatu grup permutasi, sehingga komposisinya dapat dipandang sebagai perkalian dua buah permutasi. Untuk sebarang dua buah putaran saling lepas &amp;lt;math&amp;gt;\alpha, \beta \in S_n&amp;lt;/math&amp;gt;, berlaku pula &amp;lt;math&amp;gt;\alpha \beta = \beta \alpha &amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Karena permutasi adalah suatu bijeksi, ia mempunyai invers. Misalkan &amp;lt;math&amp;gt;\sigma \in S_n&amp;lt;/math&amp;gt;suatu permutasi yang dinyatakan oleh matriks&lt;br /&gt;
:&amp;lt;math&amp;gt;\sigma=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 2 &amp;amp; ... &amp;amp; n \\&lt;br /&gt;
\sigma(1) &amp;amp; \sigma(2) &amp;amp; ... &amp;amp; \sigma(n) \end{pmatrix}&amp;lt;/math&amp;gt;,&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
invers dari &amp;lt;math&amp;gt;\sigma&amp;lt;/math&amp;gt; yang dinotasikan sebagai &amp;lt;math&amp;gt;\sigma^{-1}&amp;lt;/math&amp;gt;dapat dihitung dengan menukar barisnya. Yaitu,&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
:&amp;lt;math&amp;gt;\sigma^{-1} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\sigma(1) &amp;amp; \sigma(2) &amp;amp; ... &amp;amp; \sigma(n) \\&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 2 &amp;amp; ... &amp;amp; n \end{pmatrix}&amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Dekomposisi putaran ==&lt;br /&gt;
Setiap permutasi pada grup permutasi &amp;lt;math&amp;gt;S_n&amp;lt;/math&amp;gt; dapat dinyatakan sebagai hasil kali putaran yang saling lepas. Sebagai contoh, permutasi&lt;br /&gt;
:&amp;lt;math&amp;gt;\sigma = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 2 &amp;amp; 3 &amp;amp; 4 &amp;amp; 5 &amp;amp; 6 \\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 3 &amp;amp; 4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 1\end{pmatrix}&amp;lt;/math&amp;gt;&lt;br /&gt;
dapat ditulis sebagai &amp;lt;math&amp;gt; \sigma = (1 6)(2 3 4)(5) &amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Dekomposisi permutasi menjadi putaran-putaran dapat digunakan untuk menentukan orde suatu unsur pada grup permutasi. Misalkan &amp;lt;math&amp;gt;\sigma \in S_n&amp;lt;/math&amp;gt; terdekomposisi menjadi putaran-putaran dengan panjang &amp;lt;math&amp;gt;a_1, a_2, ..., a_k &amp;lt;/math&amp;gt;, orde dari &amp;lt;math&amp;gt;\sigma&amp;lt;/math&amp;gt; kemudian adalah [[kelipatan persekutuan terkecil]] dari &amp;lt;math&amp;gt;a_1, a_2, ..., a_k &amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Setiap permutasi juga dapat dipandang sebagai hasil kali transposisi, yaitu putaran dengan panjang dua. Transposisi ini dapat diinterpretasikan sebagai suatu permutasi yang menukar tepat dua unsur dari suatu himpunan. Grup permutasi &amp;lt;math&amp;gt;S_n&amp;lt;/math&amp;gt;kemudian dapat dibangun oleh transposisi (yakni setiap unsur di &amp;lt;math&amp;gt;S_n&amp;lt;/math&amp;gt;dapat dinyatakan sebagai hasil kali transposisi). Hasil penting lainnya terkait dekomposisi ini adalah bahwa suatu permutasi pastilah merupakan hasil kali dari sebanyak ganjil atau sebanyak genap transposisi, tetapi tidak keduanya. Hasil inilah yang memotivasi pendefinisian [[grup berayun]], yaitu grup yang himpunannya adalah permutasi genap dari suatu himpunan. Hasil tersebut menjamin operasi pada grup berayun terdefinisi dengan baik.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Teorema Cayley ==&lt;br /&gt;
Dalam [[teori grup]], [[teorema Cayley]] mengatakan bahwa sebarang grup &amp;lt;math&amp;gt;G&amp;lt;/math&amp;gt; isomorfis dengan suatu subgrup dari Sym(&amp;lt;math&amp;gt;S&amp;lt;/math&amp;gt;) untuk suatu &amp;lt;math&amp;gt;S&amp;lt;/math&amp;gt;. Untuk &amp;lt;math&amp;gt;G&amp;lt;/math&amp;gt; yang memiliki orde berhingga, berlaku &amp;lt;math&amp;gt;G&amp;lt;/math&amp;gt; isomorfis dengan grup permutasi &amp;lt;math&amp;gt;S_n&amp;lt;/math&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Lihat pula ==&lt;br /&gt;
* [[grup-2 transitif]]&lt;br /&gt;
* [[Grup permutasi pangkat 3]]&lt;br /&gt;
* [[Grup Mathieu]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Referensi ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Sumber dan atribusi ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Konten artikel ini diadaptasi dari [https://id.wikipedia.org/w/index.php?title=Grup+permutasi&amp;amp;oldid=19582625 Wikipedia bahasa Indonesia], revisi 19582625 (2021-12-22T05:49:54Z), yang tersedia berdasarkan lisensi Creative Commons Atribusi-BerbagiSerupa (CC BY-SA). Mohon gunakan konten ini secara bijak serta sesuai dengan ketentuan lisensi yang berlaku.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Maintenance script</name></author>
	</entry>
</feed>